Een kerkelijke gemeente met ANBI-status zet een vaste set gegevens online: naam, fiscaal nummer en contactgegevens, het bestuur, de doelstelling, het beleid, het beloningsbeleid, een verslag van de activiteiten en een financiële verantwoording. Die financiële gegevens moeten volgens de Belastingdienst binnen zes maanden na afloop van het boekjaar op internet staan, dus elk jaar opnieuw.
Hieronder lees je wat er precies op moet, waar het op de site hoort en hoe je voorkomt dat de pagina jaren oud blijft. Dit is een praktische uitleg, geen juridisch of fiscaal advies. Bij twijfel is de Belastingdienst of jullie eigen kerkgenootschap het aanspreekpunt.
Wat de Belastingdienst vraagt
De Belastingdienst schrijft op zijn pagina over de financiële verantwoording dat een ANBI de gegevens publiceert op de eigen website of op een gemeenschappelijke website, bijvoorbeeld die van een brancheorganisatie. Voor kerkgenootschappen geldt dat sinds 1 januari 2016, met dezelfde termijn van zes maanden na het einde van het boekjaar. Ten minste het laatste boekjaar moet erop staan.
Voor kerken gelden een paar uitzonderingen, die de Belastingdienst apart noemt:
- Geen balans. Een kerkgenootschap hoeft geen balans te publiceren. Dat geldt ook voor een zelfstandig onderdeel daarvan.
- Wel de cijfers over inkomsten en uitgaven. Publiceer een staat van baten en lasten met toelichting, een overzicht van wat je werkelijk hebt besteed en een overzicht van de voorgenomen bestedingen met toelichting.
- Geen namen van bestuurders. Een kerkgenootschap hoeft de namen van kerkenraadsleden of kerkrentmeesters niet online te zetten. Je beschrijft wel hoe het bestuur is samengesteld.
De Belastingdienst heeft daarnaast een standaardformulier publicatieplicht voor kerkgenootschappen. Je mag dat gebruiken. Veel kerkgenootschappen hebben een eigen format dat op dezelfde regels is gebaseerd.
Gebruik het format van je eigen kerkgenootschap
Vind het wiel niet zelf uit. De Protestantse Kerk heeft bijvoorbeeld een format voor de kerkelijke gemeente en een apart format voor de diaconie. Daarin staan vaste onderdelen:
- algemene gegevens: naam, RSIN of fiscaal nummer, nummer bij de Kamer van Koophandel en minstens één manier van contact
- samenstelling van het bestuur
- doelstelling of visie
- beleidsplan, met een verwijzing naar het landelijke plan en eventueel jullie eigen plan
- beloningsbeleid
- verslag van de activiteiten
- voorgenomen bestedingen
- staat van baten en lasten met toelichting
Protestantse gemeenten kunnen de financiële gegevens volgens het format als pdf uit hun financiële administratie (FRIS) halen. Andere kerkverbanden, zoals de GKv en de NGK, werken met vergelijkbare formats. Vraag bij je eigen kerkverband na welke versie actueel is.
Kerkrentmeesters en diaconie: twee keer invullen
Hier gaat het in de praktijk vaak mis. De kerkelijke gemeente en de diaconie hebben ieder een eigen RSIN, een eigen bestuur en eigen cijfers. Het college van kerkrentmeesters beheert de middelen en gebouwen van de gemeente, het college van diakenen de middelen van de diaconie. Daarom horen er twee setjes gegevens op de site, niet één samengevoegde pdf.
Een voorbeeld dat we vaak zien: de penningmeester van de kerkrentmeesters levert elk voorjaar keurig zijn cijfers aan, maar de diaconie weet niet dat zij ook iets moet aanleveren. Op de site staat dan een nette pagina voor de gemeente en een diaconie-pdf van drie jaar terug.
Waar het op de site hoort
Geef het een eigen pagina met een herkenbare naam, bijvoorbeeld "ANBI". Zet een link in de footer, zodat de pagina vanaf elke pagina te vinden is. Daar zoeken gevers en controleurs ernaar. Verwijs er ook naar vanaf de pagina waar je om giften vraagt, want wie geeft wil weten dat de gift aftrekbaar is. Meer over wat er verder op een kerkwebsite thuishoort lees je in wat mag niet ontbreken op een kerkwebsite.
Een handige opbouw van de pagina:
1. een korte inleiding met naam en RSIN van de gemeente en van de diaconie 2. een blok voor de kerkelijke gemeente 3. een blok voor de diaconie 4. per blok de documenten van het laatste boekjaar, met het jaartal in de titel
Pdf of tekst op de pagina?
Allebei kan. Een pdf volgens het format is snel en sluit aan bij wat je kerkgenootschap levert. Tekst op de pagina zelf leest prettiger op een telefoon en is beter toegankelijk. Een goede middenweg: de vaste onderdelen (bestuur, doelstelling, beleid, beloning) als tekst op de pagina en de financiële cijfers per jaar als pdf eronder. Dan hoef je elk jaar alleen de cijfers te vervangen.
Zet geen persoonsgegevens in de documenten die er niet in hoeven, zoals privéadressen van bestuursleden. Over persoonsgegevens op de site lees je meer in de kerkwebsite en de AVG.
Wat zelf bijhouden vraagt
De pagina maken is een avond werk. Het bijhouden is het lastige deel.
- Het komt elk jaar terug. De termijn ligt elk jaar op hetzelfde moment, maar niemand krijgt een herinnering van de website.
- De kennis zit bij één persoon. Vaak weet alleen de vrijwilliger die de site bijhoudt hoe je een pdf vervangt. Stopt die, dan blijft de oude versie staan.
- Oude bestanden blijven hangen. Wie een nieuwe pdf uploadt zonder de oude te verwijderen, krijgt een pagina met vier jaartallen door elkaar. Of een link die naar een verwijderd bestand wijst.
- Twee aanleverende partijen. Kerkrentmeesters en diaconie leveren los aan. Iemand moet beide nalopen.
Niets hiervan is ingewikkeld. Het vraagt alleen dat iemand het elk jaar oppakt.
Vijf dingen die je morgen kunt doen
1. Open jullie ANBI-pagina en kijk van welk jaar de financiële gegevens zijn. 2. Controleer of de diaconie en de gemeente allebei met eigen gegevens op de pagina staan. 3. Haal het actuele format op bij jullie kerkgenootschap en vergelijk de onderdelen. 4. Zet de termijn in de agenda van de scriba of penningmeester, een paar weken van tevoren. 5. Klik alle links en pdf's op de pagina na en verwijder wat niet meer klopt.
Liever niet zelf rommelen?
Bij een website van KerkOnline hoort een ANBI-pagina standaard bij het pakket. We zetten hem op met een vaste plek voor de kerkelijke gemeente en voor de diaconie en een link in de footer. Nieuwe documenten zet je via de mediabibliotheek in Mijn KerkOnline op de site, zonder dat je in de techniek hoeft te duiken. Met onderhoud en hosting houden wij de site veilig en bijgewerkt en helpen we bij kleine wijzigingen. Jullie vullen daarna alleen nog de inhoud in: elk jaar de nieuwe cijfers. Twijfel je of je de site zelf blijft bouwen en bijhouden, lees dan zelf bouwen of laten maken of kijk wat er bij een website voor kerken komt kijken.
Wil je zien hoe een overzichtelijke site met een duidelijke ANBI-pagina er voor jullie gemeente uit kan zien? Dan kun je vrijblijvend een gratis homepage-ontwerp aanvragen.