Je maakt een besloten deel voor gemeenteleden door de pagina's en documenten die alleen voor de gemeente bedoeld zijn achter een inlog te zetten, met een persoonlijk account voor ieder lid in plaats van één gedeeld wachtwoord. Daarnaast leg je vast wie een account krijgt, welke groep wat mag zien en wie accounts weer opheft als iemand vertrekt.
De techniek is het kleinste deel van het werk. De keuzes over wat erachter komt en wie erbij mag, bepalen of het besloten deel ook echt besloten is.
Stap 1: bepaal wat achter de inlog komt
Begin met een lijst van wat jullie nu rondmailen of op papier uitdelen. Veel gemeenten komen uit bij dit soort onderdelen:
- de gemeentegids met namen, adressen en verjaardagen
- notulen en vergaderstukken van de kerkenraad
- roosters van vrijwilligers, zoals koffiedienst, kindernevendienst en beamer
- interne berichten die niet voor buitenstaanders bedoeld zijn
Kijk daarna wat er niet in hoort. Persoonlijke aantekeningen van een predikant, ouderling of pastorale bezoeker zijn ook persoonsgegevens, schrijft kerkrentmeester.nl in een artikel over de AVG in de plaatselijke kerk. Die horen niet op een website, ook niet achter een inlog. En alles wat iedereen mag weten, zoals diensttijden en de liturgie, zet je juist open op de site. Welke openbare pagina's daar horen, lees je in welke pagina's een kerkwebsite nodig heeft.
Stap 2: kies persoonlijke accounts, geen gedeeld wachtwoord
Er zijn twee manieren die vaak worden gebruikt en die minder beschermen dan ze lijken.
Een pagina die niet in het menu staat. Wie de link heeft, kan erbij. Links worden doorgestuurd en zoekmachines kunnen zo'n pagina alsnog vinden.
Eén wachtwoord voor de hele gemeente. Veel websitesystemen hebben een optie om een pagina met een wachtwoord af te schermen. Dat is snel geregeld, maar iedereen kent hetzelfde wachtwoord, het verandert zelden en je kunt niemand de toegang ontnemen zonder het voor iedereen te wijzigen.
Beter is een account per persoon. Een gemeentelid krijgt een uitnodiging, kiest een eigen wachtwoord en logt in op de site van de kerk. Vertrekt iemand of verhuist een gezin, dan zet je alleen dat account uit.
Stap 3: werk met groepen
Niet iedereen hoeft alles te zien. De gemeentegids is voor leden, de notulen zijn voor de kerkenraad en het rooster van de jeugdclub is voor de leiding. Maak daarom groepen aan, bijvoorbeeld gemeenteleden, kerkenraad en vrijwilligers. Geef daarna per pagina en per document aan welke groep erbij mag. Iemand kan in meer groepen zitten.
Stap 4: scherm ook de bestanden af
Dit gaat vaak mis. Een pagina kan achter een inlog staan terwijl de pdf die erop staat via een directe link bereikbaar blijft. In veel websitesystemen komen geüploade bestanden in een openbare map terecht. Controleer daarom of een document echt alleen te openen is na inloggen: kopieer de link van een pdf, log uit en plak hem in een privévenster. Zorg ook dat zoekmachines het besloten deel niet indexeren.
Stap 5: leg vast wie toegang krijgt
Religie is volgens de AVG een bijzonder persoonsgegeven. Artikel 9 van de AVG geeft kerkgenootschappen ruimte om gegevens van leden en vaste contacten te verwerken binnen hun eigen activiteiten, met passende waarborgen en zolang de gegevens niet zonder toestemming naar buiten gaan. Het artikel op kerkrentmeester.nl vat het zo samen: voor binnenkerkelijk gebruik is geen aparte toestemming nodig, voor publicatie op een open website wel. Die toestemming vraag je per persoon. Het noemt ook dat je bij een deel achter een inlog goed moet beschrijven wie wel en niet inloggegevens krijgt.
Spreek dus in de kerkenraad af wie een account krijgt (leden en eventueel vaste meelevenden), wie accounts aanmaakt en wanneer een account wordt opgeheven. Zet dat in jullie privacyverklaring. Meer over de bredere regels lees je in de kerkwebsite en de AVG. Dit is een praktische uitleg, geen juridisch advies.
Wat zelf doen vraagt
Een inlog op een website zetten lukt met een plugin of een ingebouwde functie. Het beheer daarna vraagt meer dan veel webcommissies verwachten.
Accounts bijhouden. Elke nieuwe inschrijving, elke verhuizing en elk overlijden betekent een account aanmaken of opheffen. Gebeurt dat niet, dan heeft na een paar jaar een deel van de accounts niets meer met de gemeente te maken.
Vragen over inloggen. Wachtwoord vergeten, uitnodiging niet ontvangen, mail in de map met ongewenste mail. Die vragen komen bij de vrijwilliger die de site bijhoudt.
Updates. Een update van het websitesysteem of de ledenplugin kan de afscherming anders laten werken. Iemand moet daarna nagaan of besloten pagina's en bestanden nog besloten zijn.
Kennis bij één persoon. Een voorbeeld dat we vaak zien: de scriba wil de notulen niet meer rondmailen en de vrijwilliger van de webcommissie richt een ledenplugin in. Het werkt, tot die vrijwilliger stopt en niemand meer weet hoe je een groep aanpast of een account verwijdert.
Vijf dingen die je morgen zelf kunt doen
1. Maak een lijst van alles wat jullie nu rondmailen en wat daarvan alleen voor de gemeente is. 2. Zoek op de huidige site naar pagina's die "niet in het menu" staan en kijk of ze via Google te vinden zijn. 3. Open een pdf uit een afgeschermd deel in een privévenster en kijk of je hem zonder inloggen ziet. 4. Ga na of er een gedeeld wachtwoord in omloop is en wie het allemaal kent. 5. Spreek in de kerkenraad af wie accounts aanmaakt en opheft. Zet dat op papier.
Liever niet zelf rommelen?
Bij KerkOnline richten we een ledenomgeving voor jullie in met persoonlijke accounts in plaats van één gedeeld wachtwoord. Gemeenteleden krijgen een uitnodiging per mail vanaf jullie eigen domein en loggen in op een inlogpagina in de huisstijl van de kerk. Met groepen bepaal je per pagina en per document wie erbij mag. Beveiligde downloads liggen buiten het bereik van zoekmachines. Leden toevoegen of verwijderen doe je in Mijn KerkOnline. De ledengegevens staan bewust op één plek, in de website zelf. Met onderhoud en hosting zorgen wij voor updates, backups en beveiliging, zodat een update de afscherming niet ongemerkt verandert. De vrijwilliger vult daarna alleen nog de inhoud in. Twijfel je of je dit zelf wilt doen, dan helpt zelf bouwen of laten maken bij die keuze. Meer over wat een goede kerkwebsite verder nodig heeft, lees je op website voor kerken.
Benieuwd hoe een besloten deel voor jullie gemeente eruit zou zien? Dan kun je vrijblijvend een gratis homepage-ontwerp aanvragen.